خلیل الحیه کیست؟ نگاهی به سوابق رئیس جدید دفتر سیاسی حماس(جانشین یحیی السنوار)
پویامگ | جنبش مقاومت اسلامی حماس اعلام کرد خلیل الحیه بهعنوان رئیس دفتر سیاسی این جنبش انتخاب شده است. او جانشین شهید یحیی السنوار شده که پس از ترور اسماعیل هنیه، حدود ۲ ماه و ۱۰ روز ریاست دفتر سیاسی حماس را برعهده داشت.
الحیه از چهرههای قدیمی این جنبش، عضو سابق شورای قانونگذاری فلسطین و رئیس هیئت مذاکرهکننده حماس در مذاکرات آتشبس و تبادل اسرا بوده است.
خلیل الحیه کیست؟
خلیل اسماعیل ابراهیم الحیه مشهور به «ابو اسامه»، سال ۱۹۶۰ در نوار غزه متولد شد. او از نخستین سالهای فعالیت جریان اخوانالمسلمین در فلسطین به این تشکیلات پیوست و پس از تأسیس حماس در سال ۱۹۸۷، به یکی از اعضای اصلی این جنبش تبدیل شد.
الحیه تحصیلات خود را در حوزه علوم اسلامی ادامه داد. او مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه اسلامی غزه، کارشناسی ارشد را از دانشگاه اردن و دکترای خود را از دانشگاه قرآن کریم و علوم اسلامی سودان دریافت کرد.
فعالیتهای فرهنگی و آموزشی در کنار فعالیت سیاسی، بخشی از مسیر کاری او در سالهای ابتدایی حضورش در حماس بود.
سوابق سیاسی خلیل الحیه در حماس
خلیل الحیه در دهه ۱۹۹۰ چندین سال را در زندانهای رژیم صهیونیستی گذراند. پس از آزادی، جایگاه او در ساختار سیاسی حماس به تدریج افزایش یافت.
نام او پس از انتخابات پارلمانی فلسطین در سال ۲۰۰۶ بیشتر مطرح شد. الحیه به عنوان نامزد فهرست «اصلاح و تغییر» وارد شورای قانونگذاری فلسطین شد و پس از پیروزی حماس، به یکی از چهرههای سیاسی و سخنگویان مهم این جنبش تبدیل شد.
پس از تسلط حماس بر نوار غزه در سال ۲۰۰۷، جایگاه او در ساختار رهبری این جنبش تقویت شد و به مرور به عضویت رهبری عالی حماس رسید.
| بیشتر بخوانید : میچ مک کانل کیست؟ + بیوگرافی | نگاهی به زندگی و سوابق سناتور جمهوریخواه آمریکا
رابطه خلیل الحیه با یحیی السنوار
بسیاری از ناظران سیاسی، خلیل الحیه را یکی از نزدیکترین چهرهها به یحیی السنوار میدانند.
او در دوران ریاست السنوار بر حماس در غزه، معاون وی بود و در برخی تصمیمات راهبردی جنبش نقش داشت.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، پیش از عملیات هفتم اکتبر ۲۰۲۳، السنوار از شماری از اعضای دفتر سیاسی خواسته بود غزه را ترک کنند تا مأموریتهای خارجی حماس را دنبال کنند. خلیل الحیه نیز یکی از این افراد بود.
برخی منابع نزدیک به حماس معتقدند او نسبت به بسیاری از اعضای دفتر سیاسی، اطلاعات بیشتری درباره مقدمات عملیات هفتم اکتبر داشت، اما از جزئیات کامل طرح آگاه نبود؛ زیرا اطلاعات اصلی در اختیار حلقه محدودی از فرماندهان نظامی قرار داشت.
نقش خلیل الحیه در مذاکرات آتشبس غزه
خلیل الحیه طی دو سال گذشته بیشتر از هر چهره دیگری به عنوان رئیس هیئت مذاکرهکننده حماس شناخته شد.
او مسئولیت هدایت مذاکرات غیرمستقیم با اسرائیل را با میانجیگری قطر، مصر و دیگر طرفها برعهده داشت و در مذاکرات مربوط به آتشبس، تبادل اسرا و ورود کمکهای انسانی، نماینده اصلی حماس بود.
نقش او در مذاکرات تنها به جنگ اخیر غزه محدود نبود. الحیه پیش از این نیز در مذاکرات پایان جنگ سال ۲۰۱۴ و رایزنیهای مرتبط با درگیری «سیف القدس» در سال ۲۰۲۱ حضور داشت.
| بیشتر بخوانید : نخست وزیر عراق کیست؟ بیوگرافی علی الزیدی جوان ترین نخست وزیر عراق
مواضع خلیل الحیه درباره ایران و حزبالله
یکی از ویژگیهای مهم سیاسی خلیل الحیه، حمایت او از توسعه روابط حماس با جمهوری اسلامی ایران و حزبالله لبنان است.
- او در کنار یحیی السنوار و صالح العاروری، از احیای روابط راهبردی با تهران حمایت کرده است؛ روابطی که پس از بحران سوریه دچار تنش شده بود.
- الحیه در سالهای گذشته بارها در دیدارهای رسمی با مسئولان ایرانی حضور داشت و در نشستهای مشترک با رهبران محور مقاومت شرکت کرد.
- همچنین در سال ۲۰۲۲ ریاست هیئت حماس در سفر به دمشق برای احیای روابط با دولت سوریه را برعهده داشت.
خانواده خلیل الحیه و تلاشهای ترور علیه او
خلیل الحیه طی دو دهه گذشته بارها هدف عملیات ترور رژیم صهیونیستی قرار گرفته است.
در سال ۲۰۰۷ حمله هوایی اسرائیل به منزل خانواده او در محله شجاعیه غزه، باعث شهادت شماری از بستگانش شد.
در جنگ سال ۲۰۱۴ نیز منزل فرزند ارشد او هدف حمله قرار گرفت که در نتیجه آن، پسرش اسامه، همسر او و سه نوه الحیه شهید شدند.
پس از آغاز جنگ اخیر غزه نیز چندین عضو خانواده او در حملات اسرائیل شهید شدند. در سال ۲۰۲۵ نیز اسرائیل در عملیاتی در دوحه تلاش کرد الحیه را ترور کند که این حمله به شهادت پسرش «همام» و چند تن از همراهانش انجامید. چندی بعد نیز یکی دیگر از فرزندانش به نام «عزام» در حملهای دیگر در غزه شهید شد.
| بیشتر بخوانید : حاج علی موسی دقدوق کیست ؟ شهادت ابوحسین ساجد فرمانده حزب الله لبنان در حمله اسرائیل
چالشهای پیش روی رئیس جدید دفتر سیاسی حماس
خلیل الحیه در شرایطی ریاست دفتر سیاسی حماس را برعهده گرفته که این جنبش با یکی از دشوارترین دورههای تاریخ خود مواجه است.
جنگ طولانی غزه، ترور بخش بزرگی از رهبران سیاسی و نظامی، فشارهای بینالمللی و مذاکرات پیچیده درباره آتشبس و تبادل اسرا، مهمترین پروندههای پیش روی او خواهد بود.
نزدیکی الحیه به جریان یحیی السنوار و فرماندهان نظامی غزه نشان میدهد انتخاب او بیشتر بر تداوم مسیر گذشته حماس تأکید دارد تا تغییر اساسی در سیاستهای این جنبش.
منبع : ویکی پدیا
مدیر محتوایی پویامگ و دانشآموخته کارشناسی ارشد روانشناسی. فعال در حوزه مسائل اجتماعی و علاقهمند به تحلیل فیلم و سریال با تمرکز بر روایت و شخصیتپردازی.
ایمیل : mahdieh@poyamag.ir
ارسال دیدگاه