کشف تونل زیر بازار تهران | تونل ۵ هزار متری زیر بازار تهران از کجا آمده است ؟
بازار بزرگ تهران با حفاریهای غیرمجاز زیر سراهای قدیمی روبهرو شده؛ تونلکنی و خالیکردن پی، خطر فروریزش و تهدید جان هزاران نفر را بالا برده است.
پویامگ | ماجرا از شناسایی یک تخلف بزرگ در محدوده بازار شروع شد؛ بررسیهای فنی و ورود دادستانی، شهرداری و نهادهای تخصصی حالا موضوع را به مرحله پلمب، ایمنسازی و نوسازی رسانده است.
در این مطلب میخوانید :
تونل زیر بازار از کجا آمده است؟
طبق توضیحات ارائهشده در بازدید میدانی، این تونلها نتیجه حفاری بدون مجوز و «زاغهکنی» در طبقات زیرزمین است؛ بهطوریکه زیرِ سازههای قدیمی در سراهایی مثل آزادی، نادری و زیبا خالی شده و حتی یک طبقه جدیدِ غیرایمن در لایههای زیرین ایجاد کردهاند. هدف اصلی این اقدامات، ساخت فضاهای تجاری و انبارهای غیرقانونی و بهرهبرداری مالی بوده است.
کدام بخشهای بازار در معرض خطر قرار گرفتهاند؟
تمرکز بحران روی چند سرای بههمپیوسته در محدوده بازار است که عمدتاً در صنف پارچه فعالیت دارند. گزارشها از ناایمنی جدی در سراهای آزادی، نادری و زیبا حکایت دارد و در روایتهای فنی، به ایجاد تغییرشکل در سقفها، تضعیف ستونها و ناپایداری کلی سازه اشاره شده است.
ورود دستگاه قضایی و تصمیم برای برخورد فوری
پس از شناسایی تخلف، بازدیدهایی با حضور نمایندگان دادستانی انجام شد و موضوع رسماً به دستگاه قضایی اعلام شد. در ادامه، دستور توقف ساختوسازهای غیرمجاز و پلمب بخشهای مرتبط برای حفظ جان شهروندان مطرح شد و قرار بر این شد ساماندهی بازار به شکل مرحلهای انجام شود تا کسبوکارها کمتر آسیب ببینند.
گزارش فنی چه میگوید و چرا احتمال فروریزش بالاست؟
مرجع تخصصی بررسیهای سازهای اعلام کرده حفاریها مستقیماً شالوده و اجزای باربر را تحت تأثیر قرار داده و باعث ناپایداری شده است. از نگاه کارشناسان، خالیشدن پی ساختمانها و ایجاد تونل، میتواند به فروریزش موضعی و در نهایت فروریزش کلی منجر شود؛ به همین دلیل بر اقدام فوری برای ایمنسازی و نوسازی تأکید شده است.
چرا این پرونده برای ایمنی شهری حساس شده است؟
این محدوده روزانه محل تردد گسترده است و در روایتهای میدانی، از وجود حدود هزار باب مغازه و رفتوآمد چند هزار نفر در روز صحبت شده است. نهادهای مسئول میگویند اگر حادثهای رخ دهد، با توجه به تراکم جمعیت و کمبود تمهیدات ایمنی، ابعاد خسارت میتواند بسیار سنگین باشد؛ برای همین، برخی اقدامات فوری مثل محدودسازی دسترسی و برنامهریزی برای حضور مستمر نیروهای امدادی مطرح شده است.
نقش هیئت امنا، کسبه و مالکین در ایمنسازی
در توضیحات مسئولان قضایی، بر همکاری هیئت امنا و ذینفعان تأکید شده و گفته شده ایمنسازی وظیفه مشترک مالک و مستأجر هم هست. از طرف دیگر، بخشی از کسبه نیز روایت کردهاند حفاریها عمدتاً با ادعای مالکیت از سوی برخی افراد انجام شده و هدف، ایجاد فضاهای تجاری غیرقانونی بوده است؛ آنها خواستار برخورد قاطع با متخلفان و فراهمشدن مسیر قانونی برای بازسازی با حفظ حقوق کسبه و مالکینِ غیرمقصر هستند.
از نگاه تیم اجتماعی پویامگ، این ماجرا فقط یک «تخلف ساختمانی» نیست؛ زنجیرهای از سودجویی پنهان در دل یک بافت پرتردد و تاریخی است که اگر زودتر دیده نمیشد، میتوانست در چند ثانیه به یک بحران انسانی تبدیل شود. نکته مهم اینجاست که خطر، روی سطح بازار قابل مشاهده نیست و همین «خاموش بودن» تهدید، باعث میشود واکنشها دیرتر شکل بگیرد؛ درحالیکه نشانههای سازهای مثل خمش سقفها و تضعیف ستونها یعنی زمان برای تعارف و عقبانداختن تصمیمها وجود ندارد.
برداشت پویامگ این است که راهحل، فقط پلمب مقطعی یا برخورد خبری نیست؛ مسیر مؤثر باید همزمان سه محور را جلو ببرد: تعیین تکلیف حقوقی عاملان و شبکه بهرهبرداری، اجرای فازبندی دقیق برای کاهش آسیب اقتصادی به کسبه، و شروع عملیات ایمنسازی با نظارت مرجع تخصصی تا اعتماد عمومی برگردد. اگر این سه محور همزمان پیش نرود، احتمال دارد تخلف در نقاط دیگر بازار هم تکرار شود و هزینه آن، مستقیم روی جان مردم و اعتبار مدیریت شهری بنشیند.
نویسنده حوزه اخبار سیاسی و اجتماعی، ۲۶ ساله و دارای مدرک کارشناسی مرتبط. تمرکز بر پوشش اخبار داخلی، مسائل اجتماعی، اطلاعرسانی عمومی و موضوعات مرتبط با زندگی روزمره شهروندان.
reza-namazi@poyamag.ir
