بیوگرافی سارا تبریزی ؛ دانشمند ایرانی برگزیده سال ۲۰۲۵ و رئیس مرکز بیماری هانتینگتون

سارا تبریزی، دانشمند ایرانی و استاد نورولوژی، در سال ۲۰۲۵ به عنوان یکی از ۱۰ فرد تأثیرگذار علمی جهان از سوی مجله «نیچر» شناخته شد.

پویامگ | این انتخاب به واسطه دستاورد های برجسته اش در زمینه ژن درمانی بیماری هانتینگتون و رهبری تحقیقات علمی در این حوزه انجام شده است.

نام کامل	سارا جوانا تبریزی
تاریخ تولد	۱۹۶۴ (در لندن، انگلستان) _ (۱۳۴۲ به شمسی)
ملیت	بریتانیایی (اصالت ایرانی)
تحصیلات	پی‌اچ‌دی در عصب شناسی (کالج دانشگاهی لندن)
مقام فعلی	استاد نورولوژی و رئیس مرکز بیماری هانتینگتون، کالج دانشگاهی لندن

پیشرفت های علمی و تحقیقات

سارا تبریزی با هدایت نخستین ژن درمانی بیماری هانتینگتون، توانست به طور قابل توجهی در کاهش سرعت پیشرفت این بیماری عصبی تأثیرگذار باشد. هانتینگتون، یک بیماری ژنتیکی و پیش رونده است که به تخریب سلول های عصبی مغز می‌پردازد و تا پیش از این، درمان مؤثری برای آن وجود نداشت. اما پژوهش های تبریزی، چشم‌انداز جدیدی در درمان این بیماری نادر ایجاد کرده است.

تجربه های علمی و حرفه ای

تبریزی که فارغ‌التحصیل رشته بیوشیمی از دانشگاه هریوت-وات و پزشکی از دانشگاه ادینبرو است، در دوران حرفه ای خود همواره به دنبال راهکار هایی نوین برای درمان بیماری های عصبی بوده است. او هم‌اکنون استاد و رئیس بخش بیماری های تحلیل برنده عصبی در کالج دانشگاهی لندن و بنیان گذار مرکز بیماری هانتینگتون این دانشگاه است. پژوهش های تبریزی تا به امروز بیش از ۳۸۰ مقاله علمی را به‌دنبال داشته و بیش از ۳۹,۰۰۰ بار مورد استناد قرار گرفته است.

ژن درمانی AMT-۱۳۰: اولین گام در درمان هانتینگتون

در سال ۲۰۲۵، تبریزی در کنار تیم خود، ژن‌درمانی AMT-۱۳۰ را به‌عنوان اولین درمان هدف‌گیری‌کننده ژنی برای بیماری هانتینگتون به کارآزمایی بالینی برد. این درمان با استفاده از ویروس بی‌خطر، ژن های معیوب را هدف قرار داده و از تولید پروتئین های جهش یافته هانتینگتون که به نابودی سلول های مغزی منجر می‌شود، جلوگیری می‌کند. نتایج کارآزمایی های بالینی نشان داد که درمان AMT-۱۳۰ توانسته است سرعت پیشرفت بیماری را تا ۷۵ درصد کاهش دهد.

دستاورد های علمی و جایگاه بین‌المللی

دستاوردهای تبریزی تنها به درمان بیماری هانتینگتون محدود نمی‌شود. او در زمینه های دیگر بیماری های عصبی و تحلیل برنده نیز پژوهش های بسیاری انجام داده و در توسعه روش های درمانی نوین نقش عمده ای ایفا کرده است. در سال ۲۰۱۷، او ژنتیک MSH3 را به عنوان تعدیل گر مهم پیشرفت بیماری هانتینگتون شناسایی کرد و مسی های جدیدی را برای درمان های آینده گشود.

چشم انداز آینده: پیشگیری و درمان بیماری های عصبی

در کنار تلاش هایش برای درمان بیماری هانتینگتون، تبریزی در پی پیشگیری از آن نیز هست. او هدایت یکی از بزرگ ترین مطالعات سلامت مغز را بر عهده دارد که در آن بزرگسالان جوانی که ژن های هانتینگتون را دارند اما هنوز علائم بیماری در آنها ظاهر نشده، مورد بررسی قرار می‌گیرند. این تحقیق می‌تواند روزی به پیشگیری یا درمان به‌موقع بیماری منجر شود.

یک مسیر پرچالش

تبریزی در مسیر علمی خود با چالش های بزرگی روبرو بوده است. یکی از مهم ترین آنها شکست درمان تومینرسن بود که در مرحله نهایی کارآزمایی های بالینی نتوانست نتایج مثبتی ارائه دهد. با این حال، او از این شکست ها درس گرفت و این تجربیات در توسعه ژن درمانی AMT-۱۳۰ نقش داشت.

پیام تبریزی: امید به آینده

تبریزی در مورد آینده درمان های عصبی و به ویژه هانتینگتون، خوش‌بین است. او معتقد است که «پنجره درمانی هنوز باز است» و هر شکست، درس‌های جدیدی برای بهبود درمان ها به همراه دارد. در حال حاضر، او به همراه تیم خود روی درمان های جدید برای بیماری های عصبی کار می‌کند و امید به آینده ای بهتر دارد.

سارا تبریزی نه تنها در عرصه علمی، بلکه در تلاش برای کمک به بیماران مبتلا به بیماری های عصبی، یکی از پیشگامان جهان به شمار می‌رود. انتخاب او به عنوان یکی از ۱۰ چهره تأثیرگذار علمی ۲۰۲۵، تأکیدی است بر نقش برجسته اش در تحول در علم پزشکی و ژن درمانی.