غلامرضا ارژنگ درگذشت؛ بیوگرافی غلامرضا ارژنگ نویسنده و استاد زبان و ادبیات فارسی
درگذشت غلامرضا ارژنگ، پژوهشگر و مدرس برجسته زبان فارسی، توجه بسیاری از علاقهمندان ادبیات را جلب کرده است. او از چهرههای تاثیرگذار در تدوین کتابهای دستور زبان فارسی در نظام آموزشی ایران بود.
پویامگ | غلامرضا ارژنگ نویسنده و استاد زبان و ادبیات فارسی، ۸ اسفند ۱۴۰۴ در تهران درگذشت. او سالها در حوزه آموزش زبان فارسی و نگارش علمی فعالیت داشت و آثار مهمی از خود بر جای گذاشت.
زندگی و تولد غلامرضا ارژنگ
غلامرضا ارژنگ در ۲ آذر ۱۳۱۵ در شهر قم متولد شد. خانواده او اصالتاً اهل بیدگل کاشان بودند که در دوران شورش نایب حسین خان کاشی به قم مهاجرت کردند.
او در سن ۹ سالگی پدرش را از دست داد و از همان دوران با شرایط دشوار زندگی روبهرو شد.
آغاز فعالیت آموزشی در سن جوانی
ارژنگ در سال ۱۳۳۲ زمانی که تنها ۱۷ سال داشت، با درخواست شخصی و مجوز دادگاه تاریخ تولد خود را به ۱۳۱۲ تغییر داد تا بتواند به شغل آموزگاری مشغول شود. این تصمیم مسیر زندگی حرفهای او را شکل داد.
تحصیلات دانشگاهی و تخصص در ادبیات فارسی
او پس از چند سال تدریس، در سال ۱۳۳۸ موفق به دریافت گواهینامه ششم متوسطه ادبی شد. سپس در سال ۱۳۴۱ مدرک لیسانس زبان و ادبیات فارسی را از دانشگاه تهران دریافت کرد.
در سال ۱۳۴۵ نیز گواهینامه آموزش زبان فرانسه را از انستیتو ایران و فرانسه گرفت و در ۱۳۴۹ فوقلیسانس علوم تربیتی را از دانشگاه تهران دریافت کرد.
فعالیت در آموزش و پرورش و تألیف کتابهای درسی
غلامرضا ارژنگ از سال ۱۳۳۲ تدریس را در قم آغاز کرد. او در سال ۱۳۴۲ به آموزش و پرورش تهران منتقل شد و تا سال ۱۳۵۰ در دبیرستانهای پهلوی، امیرکبیر و مروی تدریس کرد.
از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۹ در مرکز تحقیقات و برنامهریزی درسی و سازمان کتابهای درسی فعالیت داشت. در همین دوران با همکاری دیگر پژوهشگران، کتابهای دستور زبان فارسی و آیین نگارش دوره راهنمایی و دبیرستان را با رویکرد آموزشی جدید تألیف کرد.
یکی از اقدامات مهم او، تغییر شیوه نگارش برخی واژههای مرکب در کتابهای درسی بود که در سال ۱۳۵۲ اجرا شد و به شکل جدانویسی کلمات مرکب در متون آموزشی انجامید.
فعالیتهای علمی پس از بازنشستگی
غلامرضا ارژنگ در سال ۱۳۵۹ به درخواست خود بازنشسته شد اما فعالیت علمی او متوقف نشد. او تا سال ۱۳۸۵ در مدارس عالی، دورههای ضمن خدمت وزارت بهداشت و آموزش و پرورش، دانشگاه آزاد و دورههای آموزشی صدا و سیما به تدریس ادامه داد.
همکاری با فرهنگستان زبان و ادب فارسی
از سال ۱۳۹۰ ارژنگ با فرهنگستان زبان و ادب فارسی همکاری داشت. او در گروه فرهنگنویسی این نهاد در تدوین «فرهنگ جامع زبان فارسی» مشارکت کرد.
در این پروژه، تعریف مدخلهای مرتبط با دستور زبان، آرایههای ادبی، عروض و قافیه را تهیه و تنظیم کرد و در ویرایش نهایی جلد اول این فرهنگ نیز نقش داشت.
مهمترین آثار و تألیفات غلامرضا ارژنگ
غلامرضا ارژنگ در طول سالها فعالیت علمی، آثار متعددی در حوزه زبان فارسی، نگارش و ادبیات منتشر کرد که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
- دستور زبان فارسی (دوره سهساله راهنمایی) با همکاری حسن انوری و حسن احمدی گیوی – ۱۳۵۳
- آیین نگارش سال اول دبیرستان با همکاری حسن انوری – ۱۳۵۳
- نگارش و سخنوری سال چهارم دبیرستان با همکاری نادر وزینپور – ۱۳۵۶
- دستور زبان فارسی سالهای دوم تا چهارم دبیرستان با همکاری علیاشرف صادقی – ۱۳۵۷
- شیوهنامه رسمالخط فارسی برای کتابهای درسی – ۱۳۶۱
- فارسی عمومی دانشگاه پیام نور – ۱۳۷۰
- دستور زبان فارسی امروز (روش زبانشناختی) – ۱۳۷۱
- زبان و ادب فارسی عمومی دانشگاهها – ۱۳۷۳
- فرشته گندمزار و سیمرغ آفتاب – ۱۳۷۳
- پنج گفتار دستوری
- نگارشی از قصاید و غزلیات سعدی – ۱۳۸۳
- گردآوری هزار و یک غزل شورانگیز از چهارصد شاعر – ۱۳۸۵
- آیین نگارش – ۱۳۹۰
- ویرایش زبانی برای نثر فارسی امروز – ۱۳۹۰
- شیوه نگارش فارسی (پژوهشنامه نویسی و نشانهگذاری) – ۱۳۹۲
برخی آثار دیگر او مانند «داستان آفرینش انسان»، «آتشکده خاموش» و چند مجموعه پژوهشی نیز آماده چاپ اعلام شدهاند.
منبع: ویکیپدیا
مدیر محتوایی پویامگ و دانشآموخته کارشناسی ارشد روانشناسی. فعال در حوزه مسائل اجتماعی و علاقهمند به تحلیل فیلم و سریال با تمرکز بر روایت و شخصیتپردازی.
ایمیل : mahdieh@poyamag.ir
