بامداد خمار یعنی چه ؟ از کجا آمده و چه پیامی دارد؟

«بامداد خمار» یعنی پشیمانی و سنگینیِ صبحِ پس از لذتی زودگذر. این واژه از شعر سعدی آمده و نمادی است از بهای تصمیم‌ های احساسی و ناپخته که در روشنایی روز بعد، طعم تلخشان آشکار می‌شود.

پویامگ | ترکیب بامداد و خمار در ادبیات فارسی، مفهومی اخلاقی و فلسفی دارد. سعدی با این استعاره هشدار می‌دهد که خوشی کوتاه‌ مدت نمی‌ارزد به رنجی که در پی آن می‌آید.

منبع واژه	شعر سعدی
معنی ادبی	پشیمانی پس از لذت زودگذر
جایگاه در ادبیات	ادبیات عرفانی و اخلاقی فارسی

مفهوم بامداد خمار در شعر سعدی

در بیت معروف سعدی می‌خوانیم:
«به راحت نفسی، رنج پایدار مجوی / شب شراب نیرزد به بامداد خمار»
در این شعر، «بامداد خمار» تمثیلی از پشیمانی پس از لذت آنی است. شاعر یادآور می‌شود که آرامش لحظه‌ا ی نمی‌ارزد به رنج ماندگار.

پیوند بامداد و خمار؛ نماد بیداری از غفلت

این ترکیب دو وجه دارد: یکی آغاز روز، و دیگری خماریِ ناشی از شبی پرهیجان. سعدی با تلفیق این دو، مفهوم بیداری از غفلت و روبه‌رو شدن با عواقب انتخاب‌ های شتاب‌ زده را می‌سازد.

در رمان و سریال بامداد خمار

نرگس آبیار در اقتباس تصویری خود، این معنا را در قالب داستانی عاشقانه بازآفرینی کرده است؛ عشق زودباوری که به قیمت تلخ پشیمانی تمام می‌شود. عنوان سریال اشاره‌ ای هوشمندانه به مضمون درونی آن دارد؛ شورِ شبِ عشق و خماریِ بامدادِ واقعیت.